Cần Thơ – Tây Đô được Trung ương và nhiều người kỳ vọng mang sứ mệnh lớn hơn một đô thị trung tâm. Vấn đề là thành phố có đủ quyết tâm để chuyển từ một điểm đến quen thuộc thành cửa ngõ mở ra cả không gian du lịch Mekong hay không?
Trên hình: Khách nước ngoài tham quan chợ nổi Cái Răng – Ảnh: CHÍ QUỐC
Cần Thơ: Từ ‘du lịch dừng chân’ đến cửa ngõ Mekong
Định vị từ buổi sáng
Một buổi sáng tháng 7 ở Tây Đô, những chuyến bay hạ cánh xuống sân bay quốc tế Cần Thơ. Nhiều chiếc xe du lịch đã chờ sẵn, nhưng nhiều đoàn khách không vào trung tâm thành phố mà đi dự lễ tuyên phong Chân phước linh mục Phanxicô Trương Bửu Diệp, tiếp tục hành trình xuống Cà Mau, qua Rạch Giá, Hà Tiên rồi vượt biển đi Phú Quốc, hay ngược qua miệt vườn Vĩnh Long, Đồng Tháp. Cần Thơ trở thành nơi đặt chân đầu tiên, rồi nhanh chóng là nơi bị đi qua. Đó là một nghịch lý.
Một đô thị trung tâm của Đồng bằng sông Cửu Long, có sân bay quốc tế, hạ tầng giao thông, hệ thống khách sạn và dịch vụ tốt nhất vùng, nhưng vẫn chưa giữ được vai trò là nơi khởi đầu của những hành trình khám phá.
Thực tế, nhiều du khách nước ngoài chia sẻ, họ thích nhịp sống chậm, thân thiện và không gian sông nước của Cần Thơ, nhưng lại khó tìm thấy những trải nghiệm đủ phong phú để lưu lại thêm nhiều đêm. Đây không phải là câu chuyện của ngành du lịch, mà là của quy hoạch đô thị, không gian công cộng và của kinh tế ban đêm.
Trong bối cảnh đó, quyết định 909/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Cần Thơ đến năm 2050 xác định nhiệm vụ xây dựng Cần Thơ trở thành “cửa ngõ Mekong xanh, thành phố thông minh, giàu bản sắc”, là đô thị sông nước hiện đại, đặc sắc của Đông Nam Á, giữ vai trò trung tâm vùng về thương mại, dịch vụ, logistics, khoa học – công nghệ và du lịch.
Đây không chỉ là một định hướng quy hoạch đô thị, mà là sự thay đổi về tư duy phát triển.
Trong nhiều năm, chúng ta thường nhìn Cần Thơ như một điểm đến. Quy hoạch mới đặt thành phố vào một vị trí khác: một cửa ngõ kết nối cả vùng Mekong.Khác biệt giữa hai cách tiếp cận này rất lớn. Một điểm đến chỉ quan tâm làm sao có thêm khách. Một cửa ngõ phải biết tổ chức dòng khách, kết nối tài nguyên, dẫn dắt thị trường và tạo giá trị cho cả vùng. Đó cũng là con đường mà nhiều đô thị du lịch thành công trên thế giới đã lựa chọn.
Điều Cần Thơ cần lúc này không phải thêm vài điểm check-in hay thêm vài lễ hội theo mùa. Điều cần hơn là xác lập một vai trò mới trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Đừng chỉ “bán tour tỉnh”, hãy giữ chân khách bằng trải nghiệm đồng bằng
Điểm yếu lớn nhất của du lịch Đồng bằng sông Cửu Long nhiều năm qua là phát triển theo địa giới hành chính. Mỗi địa phương xây dựng sản phẩm riêng, quảng bá riêng, xúc tiến riêng. Trong khi đó, điều du khách tìm kiếm không phải là ranh giới giữa các tỉnh, mà là một hành trình giàu trải nghiệm.
Một du khách quốc tế đến Đồng bằng sông Cửu Long không quan tâm mình đã đi qua bao nhiêu tỉnh, mà chuyến đi đó có thú vị hay không. Đó là lý do Cần Thơ cần chuyển từ tư duy bán điểm đến sang bán hành trình bằng một hệ sinh thái trải nghiệm du lịch hấp dẫn.
Nếu được tổ chức tốt, Cần Thơ hoàn toàn có thể trở thành nơi bắt đầu của những tuyến du lịch đặc sắc nhất vùng. Một hành trình “Di sản Mekong” có thể đưa du khách từ chợ nổi Cái Răng, xuôi theo những dòng sông đến rừng tràm Trà Sư, khám phá Thất Sơn huyền bí, trải nghiệm “đêm U Minh huyền thoại”, chạm mốc cực Nam Tổ quốc hay về các “vương quốc trái cây” Đồng Tháp, Vĩnh Long.
Một tuyến du lịch nông nghiệp xanh có thể kết nối vùng cây ăn trái, vùng lúa chất lượng cao, vùng thủy sản và những làng nghề đặc trưng của toàn Đồng bằng sông Cửu Long. Đó mới là những sản phẩm đủ sức cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực.
Cần Thơ cần xác lập vị thế trung tâm du lịch MICE của Đồng bằng sông Cửu Long. Ngoại trừ đảo ngọc Phú Quốc, không một địa phương nào trong vùng hội đủ điều kiện về sân bay quốc tế, khách sạn, trung tâm hội nghị, cơ sở đào tạo và khả năng tổ chức các sự kiện quy mô lớn.
Nếu mỗi hội nghị, diễn đàn, triển lãm hay sự kiện quốc gia tổ chức tại Cần Thơ đều được thiết kế thành một “điểm khởi hành” cho các tour khám phá An Giang, Cà Mau, Phú Quốc và các địa phương lân cận, thành phố sẽ không chỉ tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, mà còn là “cửa ngõ Mekong”.
Đã đến lúc Cần Thơ không nên đặt mục tiêu “giữ khách cho mình”, mà phải nghĩ đến việc “đưa khách đến cho cả vùng”. Khi vùng mạnh lên, vai trò trung tâm của Cần Thơ cũng sẽ được khẳng định một cách tự nhiên và bền vững.
“Đô thị miền sông nước” từ khẩu hiệu đến thương hiệu
Đồng bằng sông Cửu Long không thiếu tài nguyên du lịch, cũng không thiếu các chương trình liên kết. Điều còn thiếu là một trung tâm đủ mạnh để tổ chức thị trường. Liên kết du lịch Đồng bằng sông Cửu Long vẫn mạnh trên diễn đàn hơn là mạnh trên thị trường. Những sản phẩm liên vùng đủ sức cạnh tranh, những tuyến du lịch xuyên tỉnh được đầu tư bài bản hay một cơ chế chia sẻ lợi ích giữa các địa phương vẫn còn rất ít.
Điều đáng tiếc là sau nhiều năm phát triển, hình ảnh du lịch Cần Thơ trong tâm trí du khách vẫn quanh quẩn với những hình ảnh quen thuộc của bến Ninh Kiều, chợ nổi Cái Răng, du thuyền trên sông và vài vườn cây trái.
Đó đều là những giá trị đặc sắc, nhưng chừng ấy là chưa đủ để một đô thị trung tâm tạo nên sức hút khác biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến.
Sáu tháng đầu năm 2026, Cần Thơ đón hơn 7,5 triệu lượt du khách, trong đó khoảng 382.000 lượt khách quốc tế, doanh thu đạt hơn 6.600 tỉ đồng. Trong khi đó, toàn Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm 5 địa phương đón trên 63,3 triệu lượt khách trong năm 2025.
Dư địa phát triển ngành du lịch còn rất lớn. Điều còn thiếu là một “nhạc trưởng” đủ năng lực tổ chức các khách hàng, kết nối các điểm đến thành chuỗi giá trị thay vì các sản phẩm rời rạc.
Đã đến lúc Cần Thơ xây dựng thương hiệu “Đô thị miền sông nước” như một mô hình phát triển, chứ không chỉ là một khẩu hiệu quảng bá.
Đồng bằng sông Cửu Long đâu đâu cũng có sông nước. Điều làm nên sự khác biệt phải là cách con người tổ chức không gian sống, phát triển kinh tế và sáng tạo trải nghiệm trên nền tảng văn hóa sông nước.
Đó là một bờ sông Hậu thực sự sống động cả ngày lẫn đêm, nơi người dân và du khách có thể đi bộ, đạp xe, thưởng thức nghệ thuật đường phố, ngắm cảnh trên du thuyền hay trải nghiệm chợ đêm ven sông.
Đó là hệ thống giao thông thủy không chỉ phục vụ vận tải mà còn trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, kết nối các làng nghề, miệt vườn, chợ nổi và các không gian văn hóa dọc những dòng sông.
Đó là những chương trình nghệ thuật thực cảnh kể câu chuyện hình thành vùng đất Tây Đô, lịch sử khai mở phương Nam và văn minh Mekong bằng ngôn ngữ hiện đại, đủ sức níu chân du khách sau khi Mặt trời lặn.
Đó cũng là một thành phố thông minh trong quản trị du lịch, nơi dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo không chỉ hỗ trợ quảng bá mà còn dự báo dòng khách, thiết kế hành trình cá nhân hóa, kết nối doanh nghiệp và nâng cao trải nghiệm của từng du khách.
Tương lai của du lịch Cần Thơ sẽ được quyết định ngay từ cách thành phố quy hoạch bờ sông, quảng trường, bến tàu, công viên, không gian công cộng và các hoạt động văn hóa diễn ra trong những không gian ấy. Đó mới là nền tảng của một thương hiệu bền vững.
Nhưng quy hoạch chỉ tạo ra cơ hội. Giá trị chỉ được tạo ra khi tư duy phát triển thay đổi. Du lịch Cần Thơ sẽ khó bứt phá nếu vẫn loay hoay với câu chuyện tăng thêm vài điểm tham quan hay vài phần trăm lượng khách mỗi năm.
Điều cần hơn là một tầm nhìn đủ lớn để Cần Thơ trở thành nơi kết nối các dòng chảy du lịch, các giá trị văn hóa và các nguồn lực phát triển của toàn vùng. Một đô thị trung tâm không được đo bằng số lượng du khách ghé qua, mà bằng số hành trình được bắt đầu từ đó.
Nếu làm được điều ấy, Cần Thơ sẽ không chỉ là một điểm đến hấp dẫn của miền Tây, mà sẽ trở thành cửa ngõ Mekong, nơi mở ra những hành trình khám phá một trong những vùng đất giàu bản sắc và giàu tiềm năng nhất Việt Nam.
Theo: tuoitre
